پايگاه اطلاع رساني گروههای آموزشی سازمان آموزش و پرورش استان کرمانشاه

 

آسیب شناسی گستردگی افت تحصیلی و ارائه راهکارهای مناسب در جهت کاهش آن

مقدمه

افت تحصیلی یکی از مشکلات موجود در آموزش و پرورش می باشد که همه ساله میلیاردها تومان از بودجه کشور از این طریق به هدر می رود و تعداد زیادی از نیروهای بالقوه انسانی از پرورش وتربیت صحیح باز می مانند . لذا بررسی علل موثر برآن و ارئه راهکارهای علمی و عملی در راستای کاهش این پدیده و به تبع آن ارتقاء رتبه کنکور استان در سطح کشور یکی از بهترین وظایف آموزش و پرورش ما می باشد. با توجه به تاکید ریاست محترم سازمان جناب آقای امینی بر اهمیت و ضرورت پرداختن به این موضوعات و افزایش عملکرد تحصیلی دانش آموزان از سطح نامطلوب به سطح رضایتبخش و تحقق اهداف تعیین شده ، بر آن شدیم جلسه ای با حضور کارشناسان و سرگروههای آموزشی دوره متوسطه تشکیل و با بهره گیری از بارش فکری و خرد جمعی گامی در راستای شناسایی علل و رفع موانع موجود و رسیدن به وضعیت مطلوب برداریم.

 

اهداف جلسه:

  1. آسیب شناسی گستردگی افت تحصیلی و ارائه راهکارهای مناسب در جهت کاهش آن
  2. پرداختن به عوامل موثر در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان و ارتقاء وضعیت کنکور استان
  3. نهادینه ساختن گفتگو میان یاران آموزشی و سیاستگذاری و تصمیم گیری مشارکتی در راستای بهبود کیفیت آموزشی

دستور کار جلسه:

  1. بررسی علل افت تحصیلی و ارائه راهکارهای علمی و عملی به منظور کاهش میزان افت تحصیلی
  2. بررسی و بهبود وضعیت کنکور استان در مقایسه با سایر استانها

 

جلسه راس ساعت 9 صبح روز یکشنبه مورخ 27/10/88    در سالن کنفرانس گروههای آموزشی متوسطه با حضور کارشناسان و سرگروههای آموزش متوسطه با تلاوت آیاتی چند از کلام ا... مجید آغاز گردید. سپس کارشناس گروههای آموزشی سرکار خانم کرانیان ضمن خیر مقدم به بیان اهداف جلسه و ضرورت و اهمیت پرداختن به دستور کار جلسه پرداختند. ایشان ضمن مطرح نمودن پیچیدگی علل افت تحصیلی در ابعاد مختلف ، ابعاد درون سازمانی و آموزشگاهی را بیشتر مد نظر قرار داده و بهرگیری از الگوهای علمی سیاستگذاری آموزشی کشورها و استانهای موفق را مورد توجه قرار دادند. در ادامه کارشناس مسول گروههای آموزشی متوسطه جناب آقای نظری به ارائه آمار جامعی از وضعیت امتحانات نهایی خرداد ماه سال 88-87 پرداختند. ایشان ضمن بیان نتایج استخراجی از وضعیت مقایسه ای در سطح آموزشگاهی و منطقه ای متغیرهای بسیاری از جمله نامتناسب بودن روشهای تدریس ، بی توجهی به فرایند یاددهی – یادگیری ، کافی نبودن دانش و مهارتهای معلمان  و عدم بکارگیری مواد آموزشی جدید و ... را مورد توجه قرار دادند. در ادامه ایشان بر چاره جویی مسئله با مشارکت خرد جمعی و استقرار تبادل نظر مداوم را مورد توجه قرار دادند. پس از سخنان جناب آقای نظری ، سرگروه مدیران استان جناب آقای شهبازی ، افت تحصیلی یا کاستی در پیشرفت تحصیلی را ناشی از تعامل میان متغیرهای بسیاری دانستند که برخی متاثر از خود دانش آموزان ، برخی مرتبط با خانواده  ، جامعه محلی و زیست محیطی و بقیه به مدرسه مربوط می شود. در ادامه ایشان برنامه ریزی از بالا به پایین با مشارکت مخاطبین ذی ربط و ذی نفع و کاهش فاصله میان سیاستگذاران و مجریان برنامه های آموزشی را گامی موثر در طرح درست مسائل ،یافتن راه حلها و اجرای موفقیت آمیز برنامه های توسعه آموزشی دانستند.

ایشان افزودند: برنامه درسی انعطاف پذیر ، راههای هموارتر برای گذر از پایه ای به پایه دیگر ، انجام عملیات اصلاحی و جبرانی بهنگام و معرفی نشانگرهای موفقیت مدرسه و بازخورد آن ، نوعی سرمایه گذاری است که در آینده بازده خواهد داشت.

در پایان هریک از سرگروهها به بیان علل و ارائه برخی پیشنهادات پرداختند که اهم مطالب ارائه شده به شرح ذیل می باشد:     

  • نامتناسب بودن  هدفهای محتوای برنامه ها با نیازها و علایق دانش آموزان
  • نا متناسب بودن روشهای تدریس و امکانات آموزش و پرورش با محتوای برنامه ها
  • نا متناسب بودن معلمها از نظر صلاحیت ها و شایستگی ها با نیازهای برنامه ها
  • نا متناسب بودن ارزشیابی و سنجش یادگیری و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان
  • ضرورت تشخیص عوامل افت تحصیلی و توجه به آنها در سیاستگذاری به منظور پیشگیری و کاهش افت تحصیلی
  • نبود جاذبه کافی در برنامه درسی
  • نقش و تاثیر مدیران مناطق و نواحی درشناخت دقیق نیازهای آموزشی موجود و نوع رابطه آنها با جامعه آموزشی
  • بکارگیری روش و مواد آموزشی جدید
  • به روز بودن دانش و مهارت های معلمان در کلاس درس
  • رعایت تراکم دانش آموزش و کاهش میزان  حضور دانش آموزان ناهمگن در کلاس
  • عدم پیش داوری غیر علمی معلم نسبت به دانش آموزان
  • تعطیلی غیر رسمی و زود هنگام مدارس
  • برنامه نویسی استاندارد و تاثیر آن در کاهش افت تحصیلی
  • پیگیری و بررسی تکالیف دانش آموزان و دادن تکالیف به صورت گروهی به آنها
  • ارتباط بین مقطع راهنمایی و متوسطه
  • بکارگیری دبیران با سابقه و کم سابقه کنار هم
  • اختصاص ساعات تدریس متناسب با محتوای کتب
  • تحلیل نمرات دیماه و بررسی علل افت و خیز نمرات
  • تقویت بنیه نیروی انسانی
  • بهره گیری از روش های مناسب تدریس
  • تقسیم عادلانه بودجه استان در بخش علمی در مقایسه با سایر سازمانها
  • فعال سازی انجمن های علمی و تقویت بنیه علمی کم بنیه
  • ضرورت گذراندن دوره های روش تدریس و تربیت معلم
  • تاکید بر ارزشیابی مستمر
  • اتخاذ تدابیری جهت آغاز زودهنگام مدارس در شهریورماه جهت دانش آموزان پایه اول به منظور آماده سازی آنها برای تغییر مقطع
  • طراحی نمودن استانداردمناسب میز وصندلی های دانش آموزان به تناسب سن آنها.
  • تصمیم گیری در خصوص دانش آموزانی که روز کار می کنند و شب درس می خوانند.
  • شناسایی مدیران ، دبیران و دانش آموزان موفق در طول سال تحصیلی .
  • توزیع ساعات دبیران به حد مناسب و حداقل دو روز در هفته .
  • ایجاد انگیزش در دانش آموزان به ویژه دانش آموزان پسر در بخش تحصیلی آنها ..
  • رفع تضاد فکری بین نیروهای انسانی سازمان با گروه های آموزشی
  • معرفی وآموزش معلمین کم سواد در مراکز آموزشی .
  • کاهش حجم دروس غیر ضروری در رشته های تحصیلی                                                                                
  •  نبود نیروی متخصص در تدریس دروس پایه اول .

  • برنامه ریزی مناسب تحصیلی وآموزشی توسط مشاوران تحصیلی.
  • گنجاندن درس زمین شناسی در کنکور .
  • رعایت تراکم کلاس های مدارس دوره متوسطه .
  • عدم پذیرش نیروهای غیر مرتبط در دروس مختلف و تحمیل به نواحی و مناطق.
  • عدم پذیرش و جذب نیروهای غیر کارآمد نهضت های سواد آموزی .
  • برگزاری امتحانات متمرکز.
  • گنجاندن درس مطالعات اجتماعی در آزمون کنکور.
  • تصحیح شیوه تدریس دبیران راهنمایی .
  • نظارت خاص بر روند تدریس معلمان در مدارس .
  • برقراری ارتباط منطقی دبیران با دانش آموزان
  • تخصیص امکانات و تجهیزات آموزشی در بعضی مدارس
  • محدود بودن نظارت رسمی گروه های آموزشی از واحدهای آموزشی
  • تقویت پایه علمی دبیران راهنمایی تحصیلی
  • برگزاری کارگاههای تخصصی بیشتر در دروس مختلف
  • پرداختن به مفاهیم مواد آموزشی مربوطه دردوره های آموزشی
  • در کلاس های آموزشی از دبیران مجرب استفاده شود
  • تاکید اساسی روی آزمون های استاندارد در دروس علوم پایه
  • کمبود تخصیص ساعات در دروس علوم پایه
  • عدم تعادل نیروی انسانی در بعد خانمها و آقایان در همه نواحی و مناطق
  • اولویت دادن به دبیران بومی در تدریس مواد درسی
  • نقد و بررسی شیوه های تدریس در جلسات گروه های آموزشی
  • گردهمایی و نظر خواهی از جلسه دبیران در دروس مختلف
  • اجرایی کردن طرح مدارس توسط گروه مدیران
  • آموزش و توانمندسازی دبیران کم سوادباکمک سرگروهها
  • تجهیز کلاسهای درس با دستگاه ویدئو پروژکتور جهت تدریس دروس
  • شناسایی ومعرفی مدارس موفق
  • به کارگیری نیروهای متخصص در تدریس مواد درسی علوم اجتماعی
  • برگزاری کلاس های تقویتی جهت دانش آموزان بی بضاعت
  • با توجه به اینکه فرصت کافی برای مطالعه و مشغله زیاد بر افت تحصیلی موثر است بایستی سعی شود با توجه به برنامه ای منظم و همکاری ازطرف محیط خانواده و مدرسه دانش آموزان را یاری نمود.
  • تقلیل ساعات تدریس برخی دروس از جمله زبان انگلیسی
  • آماده نمودن دانش آموزان و ارتقا سطح علمی آنها با برگزاری آزمون های میان ترم
  • آشنا نمودن دبیران با نقش و کارکرد ارزشیابی تشخیصی و به کار گیری آن در کلاس درس
  • تشکیل جلسات و کارگاه های توجیهی جهت بررسی  و رفع موارد مبهم و اصلاحی در خصوص محتوای مطالب درسی
  • برگزاری کارگاههای آموزشی جهت ارتقا دانش دبیران در حوزه ی شیوه های جدید تدریس و همچنین روش های ارزشیابی و سنجش  یاد گیری و پیشرفت تحصیلی و تهیه ی آزمون ها
  • عدم استفاده درست و به موقع از وسایل آموزشی موجود در مدارس
  • تامین معلمان متخصص در هر درس و به کار گیری معلمان در رشته تخصصی خود
  • تکیه بر دانش آموزمحوری به جای معلم محوری و به کارگیری استعدادها و توانایی های دانش آموزان
  • آموزش ضمن خدمت معلمان مقاطع  مختلف تحصیلی برای دست یابی به مواد آموزشی و آگاهی از شیوه های جدید تربیتی و به کارگیری روش های تدیس جدید
  • تبیین و توجیه اهداف فراگیری هر درس در ابتدای سال تحصیلی توسط دبیران
  • جهت علاقه مند کردن و ایجاد انگیزه در دانش آموزان می توان از روش پرسش و پاسخ ، ارائه تست های کنکوری در کلاس
  • ارائه تمرینات همراه با توضیحات و استخراج اصول و قواعد بهره گرفت
  • وجود رابطه بین شغل آینده ورشته تحصیلی باعث پیشرفت می شود . باید دانش آموزان طوری راهنمایی شوند که  رشته تحصیلی آن ها با شغلی که در آینده در نظر دارند مرتبط باشند در غیر این صورت آن ها در درس هعای خود افت خواهند داشت
  • تجهیز آزمایشگاه های دبیرستان ها از حیث مواد و وسایل آموزشی با توجه به سر فصل ها ی کتاب های درسی و اجرای عملی و دقیق آزمایشها
  • تربیتی اتخاذ شود تا با نظارت گروه های آموزشی متوسطه و دایره امتحانات ، امتحانات پایانی که دبیران در نوبت پایانی اول و پایانی دوم و شهریور ماه انجام می دهند از اعتبار و روایی مناسب برخوردار باشد و اصول صحیح در تهیه این گونه آزمون ها رعایت شود .
  • بی توجهی نسبت به تهیه و اصلاح امکانات فیزیکی مدرسه
  • بی ارتباط بودن برنامه های مدارس با نیازها ، اولویت ها و خواسته های جامعه